මෑත ඉතිහාසයේ සිදු කෙරෙන වඩාත්ම සංකීර්ණ අභ්යවකාශ ගමන් ව්යාපෘතියක් වන ‘ආටෙමිස් III’ (Artemis III) මෙහෙයුම සඳහා වූ සූදානම තවත් පියවරක් ඉදිරියට තබමින්, එම මෙහෙයුමට එක්වන ප්රධාන කාර්ය මණ්ඩලය සහ උපස්ථ ගගනගාමියා නම් කිරීමට නාසා (NASA) ආයතනය පසුගිය අඟහරුවාදා පියවර ගත්තේය.
මෙම මෙහෙයුම 2027 වසරේදී පෘථිවි කක්ෂය ආශ්රිතව සිදුකෙරෙන අභියෝගාත්මක පරීක්ෂණ මාලාවකි. මෙය 2028 වසරේදී සඳෙහි දක්ෂිණ ධ්රැවයට මිනිසුන් යැවීමට සැලසුම් කර ඇති ‘ආටෙමිස් IV’ මෙහෙයුමේ සාර්ථකත්වයට අතිශය තීරණාත්මක වේ.
මෙහෙයුමේ අරමුණ
ආටෙමිස් III මෙහෙයුමේදී, නාසා ආයතනයේ බලගතුම රොකට්ටුව වන ‘SLS’ (Space Launch System) මගින් ඔරියන් (Orion) අභ්යවකාශ යානය පෘථිවි කක්ෂයට රැගෙන යනු ඇත. එහිදී ප්රථම වරට, අභ්යවකාශයේදී යානා දෙකක් එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීමේ (Rendezvous and docking) පරීක්ෂණ සිදු කෙරේ. ඒ සඳහා ස්පේස්-එක්ස් (SpaceX) සහ බ්ලූ ඔරිජින් (Blue Origin) යන සමාගම් විසින් නිපදවනු ලබන සඳ ගොඩබැසීමේ යානා (Landers) භාවිතා කිරීමට නියමිතය.
කාර්ය මණ්ඩලය
මෙම ඓතිහාසික මෙහෙයුම සඳහා අභ්යවකාශගාමීන් පස් දෙනෙකු තෝරාගෙන ඇත:
-
මෙහෙයුම් අණදෙන නිලධාරී: රැන්ඩි බ්රෙස්නික් (නාසා)
-
ගුවන් නියමු: ලූකා පර්මිටානෝ (යුරෝපීය අභ්යවකාශ ඒජන්සිය – ESA)
-
මෙහෙයුම් විශේෂඥ: ඇන්ඩ්රේ ඩග්ලස් (නාසා)
-
මෙහෙයුම් විශේෂඥ: ෆ්රෑන්ක් රූබියෝ (නාසා)
-
උපස්ථ ගගනගාමී: බොබ් හයින්ස් (නාසා)
විශේෂත්වය වන්නේ, යුරෝපීය අභ්යවකාශ ඒජන්සිය නියෝජනය කරන ගගනගාමියෙකු ආටෙමිස් මෙහෙයුමකට සම්බන්ධ කරගත් ප්රථම අවස්ථාව මෙය වීමයි.
මෙහෙයුම ක්රියාත්මක වන ආකාරය
මෙම මෙහෙයුම අදියර කිහිපයකින් සමන්විත වේ:
-
බ්ලූ ඔරිජින් පරීක්ෂණය: බ්ලූ ඔරිජින් යානය මුලින්ම කක්ෂගත කර ගගනගාමීන් එනතුරු රැඳී සිටිනු ඇත. ඔරියන් යානය මගින් ගගනගාමීන් එහි ගොස් දින දෙකක පමණ කාලයක් ඒකාබද්ධ පරීක්ෂණ සිදු කරනු ඇත.
-
ස්පේස්-එක්ස් පරීක්ෂණය: ඉන්පසු ස්පේස්-එක්ස් සමාගමේ ස්ටාර්ෂිප් (Starship) යානය සමඟ ඔරියන් යානය සම්බන්ධ වී දිනක පමණ කාලයක් පරීක්ෂණ කටයුතු සිදු කරනු ඇත.
-
පෘථිවියට පැමිණීම: අවසානයේ සියලු පරීක්ෂණ නිම කර ගගනගාමීන් ඔරියන් යානයෙන් ආරක්ෂිතව පෘථිවියේ පැසිෆික් සාගරයට ගොඩබෑමට නියමිතය.
මෙම සම්පූර්ණ මෙහෙයුම ආසන්න වශයෙන් සති දෙකක කාලයක් ගතවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
නාසා පාලක ජෙරාඩ් අයිසැක්මන් මහතා ප්රකාශ කළේ, “මෙය සඳ මතට මිනිසා නැවත ගෙන ඒමේ තවත් නිර්භීත පියවරකි. මෙම මෙහෙයුම මගින් අභ්යවකාශ තාක්ෂණයේ නව පෙරළියක් සිදු කරමින් මතු පරපුර වෙනුවෙන් ගවේෂණයේ නව ස්වර්ණමය යුගයක් ආරම්භ කරනු ඇත” යනුවෙනි.